Zo.mo. 1 juli vertrekken we al om 8 uur met een Kras-bus vanaf het v.d. Haarplein (wel vroeg, maar iedereen is keurig op tijd). De eerste stop is in Nieuwegein, voor een chauffeurswissel: een vrouw (Jacqueline) neemt het stuur over gedurende de verdere reis. De rit naar Dresden verloopt, inclusief de nodige tussenstops, uitstekend. Om 7 uur’s avonds arriveren we bij het Ibis-hotel, ons logeeradres voor de komende dagen. Om 8 uur volgt een diner aldaar, waarna vrijwel iedereen, na zo’n lange reisdag, haar/zijn kamer opzoekt.

De volgende dag, ma. 2 juli, is er vanaf 8 uur ontbijt, en dan start vanaf 9 uur een rondrit door Dresden o.l.v. een Nederlandstalige stadsgids, onderbroken door koffie met gebak in een restaurant in het oude centrum (hier wordt vanmiddag ook gezamenlijk geluncht).

De rondrit wordt afgewisseld met korte wandelingetjes voor een nadere beschouwing van de diverse highlights zoals: het Residenzschloss (oorspronkelijk de residentie van de keurvorsten en koningen van Saksen, nu deels museum), de Katholische Hofkirche (midden 18e eeuw gebouwd in opdracht van Augustus 111 als katholieke tegenhanger van het plan van de evangelische burgerij van Dresden (vanaf 1726) om met de Frauenkirche het beduidenste protestantse sacrale bouwwerk van Europa te scheppen), de Semperoper (de eerste versie van 1841 werd in 1869 door brand verwoest, de tweede door de nachtelijke luchtaanval van 1945. Na restauratie - duurde ruim 40 jaar- is het huidige gebouw qua interieur en functionaliteit een voorbeeld voor alle operagebouwen ter wereld).

Er voor staat het ruiterstandbeeld van Johann van Saksen (koning van 1854-1873). Dan het Taschenberg Palais (dit liet keurvorst August der Starke in 1706 bouwen voor zijn beroemdste maîtresse, gravin Cosel, zelfs met een directe toegang tot zijn naastgelegen slot. Dit bouwwerk, in 1945 ook totaal verwoest, is sinds 1992 herbouwd en nu een exclusief hotel).

Tenslotte de Zwinger (een barok paleiscomplex met binnenplein, gebouwd onder August der Starke tussen 1710 en 1732, thans vnl. museum).

Het was m.n. August der Starke (1670-1733) die Dresden in de 18e eeuw omvormde tot een kunst- en cultuurcentrum en dit niet alleen door de vele fraaie bouwwerken die hij liet realiseren, maar zowel hij als zijn zoon Augustus 111 waren ook verwoede, geldverslindende verzamelaars van alle mogelijke vormen van kunst.

De vele barok- en rococo-architectuur bezorgden de stad de bijnaam Elbflorenz (Florence a/d Elbe).

We rijden vervolgens door enige buitenwijken van Dresden aan de overzijde van de Elbe, waar diverse fraaie panden het oorlogsgeweld overleefd hebben. Zo ook de Pfunds Mölkerei, Bautznerstr. 79, een met Villeroy&Boch-tegels beklede winkel daterend van 1891, waar vandaag de dag vnl. Rohmilch Käseprodukte verkocht worden.

Bij terugkeer naar de oude binnenstad attendeert de gids ons en passant op het 3e huis van links in de Martin Lutherstr. waarin Poetin 10 jaar gewoond heeft in de DDR-tijd.

Wanneer we over de Carolabrücke rijden hebben we een prachtig uitzicht op het oude Dresden en de beroemde Brühlsche Terrasse, de door Graaf Heinrich von Brühl (de Saksische premier-minister onder August der Starke) gebouwde wal die de stad langs de Elbe bescherming bood. Door Goethe werd dit unieke terras tussen stad en Elbe “balkon van Europa” genoemd.

Daarna passeren we weer de nieuwe synagoge ( de oude was in 1938 tijdens de kristalnacht verwoest), naar het voorbeeld van de eerste tempel van de Israëlieten gebouwd als een vensterloze kubus met de gebedsruimte naar het oosten gericht. De draaiingen van de steenlagen in de opbouw benadrukken de vorm.

We lunchen gezamenlijk in de buurt van de Evangelisch-Lutherse Kreuzkirche (tot 1878 de moederkerk van de Frauenkirche), gelegen aan de Altmarkt. Het huidige kerkgebouw ontstond tussen1897 en 1900 en werd na 1945 herbouwd. Het interieur van deze kerk vormt een sobere, waardige omlijsting voor de concerten van het beroemde Kreuzchor, een van de oudste jongenskoren ter wereld.

Dan volgt op deze vrije middag een bezoek aan de Evangelisch-Lutherse Frauenkirche aan de Dresdner Neumarkt. Deze kerk bezit een van de grootste stenen koepels ten noorden van de Alpen. Ze raakte bij de luchtaanval van 13 op 14 febr.1945 en de daarbij ontstane vuurstorm zwaar beschadigd. De wederopbouw startte na 1994 en duurde tot 2005. De huidige kerk bestaat voor zeker 45% uit originele delen. Tot 1945 stond de Frauenkirche in een harmonische stadswijk die een tegenwicht vormde tegen de gebouwen van het Saksische hof. De burgerhuizen in barokstijl worden op dit moment volgens oude plannen herbouwd.

Onderweg naar de Elbe komt de Fürstenzug in beeld, een weergave op 24000 porseleinen tegels uit Meissen van de 1000-jarige geschiedenis van het vorstenhuis Wettin (1906). (Oorspronkelijk was deze 102 meter lange afbeelding weergegeven in de sgrafitto-techniek, 1873-1876).

Het tegeltableau heeft het nachtelijke bombardement in 1945 gelukkig goed doorstaan. Aan het eind van de Augustusstr. kom je via de Schlossplatz bij de zuidelijke kop van de Augustusbrücke (waaraan nog gewerkt wordt). Een brede, monumentale trap (1814) voert van hier naar boven naar het vermaarde Brühlse Terras. Rechts een aantal fraaie bouwwerken; v.l.n.r. het voormalige parlement, nu gerechtshof, dan de Sekundogenitur, aanvankelijk onderkomen van vorstenzonen, na het vorstentijdperk galerie en sinds de wederopbouw in 1964 horecagelegenheid, en dan daar achter de kunstacademie met haar markante koepel in de vorm van een citroenpers.

Links het Rietschelmonument, vervaardigd door zijn leerling, beeldhouwer Johannes Schilling, en de rivier de Elbe. Vanaf de kade zijn diverse boottochten te maken met een raderboot. Dit gaan we morgen, di. 3 juli doen.

Di. 3 juli vertrekken we om 9 uur met de bus naar de kade en gaan dan te voet naar aanlegsteiger 6 voor een vaartocht met een stoomraderboot van het Sachsische Dampfschifffahrts Gesellschschaff in zo’n 2 uur stroomafwaarts naar Meissen. De tocht voert ons door een mooie, zeer rustige, landelijke omgeving. Nabij Meissen verrijzen opeens, heei verrassend, rotspartijen langs de rechter oever, er verschijnen zelfs wijnhellingen. En links torent boven Meissen uit de Burgberg waarop de Albrechtsburg en Dom.

In deze Albrechtsburg liet August der Starke in 1710 in het diepste geheim de eerste Europese porseleinfabriek inrichten onder leiding van de ontdekker Böttger. Dit leverde de stad de afgelopen eeuwen de nodige welstand op waardoor Meissen naast Hamburg en Maagdenburg toen tot de belangrijkste handelssteden aan de Elbe behoorde. Er zijn nu na debarkatie twee mogelijkheden: óf met een lift de Burgberg op voor een bezoek aan de Dom en/of Albrechtsburg, óf beneden blijven en Meissen plus evt. de porseleinfabriek bezoeken. Omdat er ook geluncht moet worden is er, helaas, onvoldoende tijd om beide mogelijkheden te benutten want we moeten om 15.00 uur weer terug zijn bij de bus. Jammer, maar toch genoten, zowel van de Dom (heeft vrij bescheiden proporties, een heel rustig, sober interieur, en mooie gebrandschilderde ramen) als van het prachtige panorama vanaf de Burgberg.

De dag wordt besloten met op de terugweg een bezoek aan het barokke Schloss Moritzburg, het voormalige jachtslot van August der Starke, hetgeen hij tussen 1723 en 1736 op een kunstmatig eiland liet bouwen, omgeven door een park en dijken. Hier konden we nog even de benen strekken indien gewenst. (Wat mij persoonlijk betreft, was ik in plaats hiervan liever langer in Meissen gebleven).

Dan dag 4, 4 juli, naar Leipzig. We vertrekken op tijd, half 9, het is anderhalf uur rijden. De ontmoeting met de stadsgids ( ook Nederlandstalig) vindt plaats bij het Völkerschlachtdenkmal, een 91m hoog en126m breed bouwwerk ter herdenking aan de slag bij Leipzig in 1813, van 13 t/m 19 okt. ( Na zijn mislukte avontuur in Rusland moet Napoleon het opnemen tegen Russen, Pruisen en Oostenrijkers. In deze bloederige Volkerenslag - totaal 110.000 doden en gewonden - wordt Napoleon verslagen). In 1913 wijdde keizer Wilhelm 11 dit reusachtige Denkmal (gebouwd van 18 okt. 1898 tot 18 okt. 1913) in.

Dan volgt een rijtoer door de buitenwijken van de stad. Leipzig, ~ 560.000 inwoners, is na Berlijn de grootste stad van oostelijk Duitsland. We zien fraaie huizen in goed verzorgde wijken, o.a. het Schillerhaus, waarin de schrijver ‘s zomers regelmatig toefde en waar hij “Lied an die Freude” schreef in 1785, vervolgens het Gohlis Palace, waar Friedrich Schiller werkte aan de tweede acte van Don Carlos en aan zijn eerste editie van het beroemde “Ode an die Freude”, door tijdgenoot von Beethoven gedeeltelijk verwerkt in het slotdeel van zijn 9e symfonie, en als we het stadscentrum naderen, de hoogste bestuurlijke rechtbank van Duitsland, het Bundesverwaltungsgericht, waar na de brand in het Berlijnse Rijksdaggebouw op 27 febr.1933 onder meer de Nederlander Marinus van der Lubbe berecht en ter dood veroordeeld werd. (Van der Lubbe kwam op 10 jan.1934 in Leipzig onder de guillotine. Lang na de oorlog is het vonnis tegen van der Lubbe nietig verklaard), en het nieuwe Rathaus.

De Augustusplatz komt in zicht met als blikvanger het moderne universiteitsgebouw, ‘t Augusteum, ontworpen door de Nederlandse architect Erick van Egeraat. Even verderop stoppen we, vlak bij het Opernhaus, een neoclassicistisch gebouw, voltooid in 1960, met ook naoorlogse, socialistische aanpassingen (een ingrijpende renovatie vond plaats in 2007).

Aan de zuidzijde van de Augustusplatz doemt het Gewandhaus op, de belangrijkste concertzaal van Leipzig. Dit gebouw is in feite vernoemd naar het orkest dat het bespeelt, het Gewandhausorchester, een orkest van wereldniveau. In de zuidwesthoek van het plein staat het City-Hochhaus (bijnaam de “Weisheidszahn”, de verstandskies), een142,5m hoge torenflat, aanvankelijk gebouwd voor de universiteit, en rechts daarvan, na de Wende gebouwd, de huidige universiteit met aula, ‘t reeds genoemde Augusteum. (In dit ontwerp zijn de contouren van de oorspronkelijke universiteitskerk, de Sankt-Pauli, nog enigszins terug te zien).

De universiteit van Leipzig, (inmiddels bestaande uit zo’n 36 locaties) stamt uit 1409 en is daarmee de op 1 na oudste nog bestaande universiteit in Duitsland nà de Ruprecht-Karls-Universiteit in Heidelberg die van 1385 dateert.

Dan lopen we de hoofdstraat (de Grimmaische Strasse) in naar het oude centrum en slaan rechts af naar de Nikolaikirche, 1 van de 2 belangrijke kerken van de stad. Hij werd gesticht in de 12e eeuw nadat Leipzig in 1185 marktrecht had gekregen, was aanvankelijk klein, romaans, later vnl. gotisch met een renaissance toren, en in de 15e en 16e eeuw verbouwd tot hallenkerk. Het interieur is classicistisch, met zuilen waarvan de Egyptische kapitelen uitlopen in een soort palmtakken. Bach liet in deze kerk in 1723 zijn Johannes-Passion in première gaan.

Vanaf 1982 werden in deze Nikolaikerk de maandgavondgebeden voor de vrede gehouden. Deze gebeden, plus de vreedzame demonstraties van 1989 waren de aanzet tot de ondergang van de DDR-tijd en de Duitse eenwording. Op ma.avond 9 okt.1989 werd vooraf een manifest voorgelezen, o.a. ondertekend door Kurt Masur, de dirigent van het Gewandhausorkest, om af te zien van geweld. Demonstranten scandeerden de weken daarna in steeds toenemende aantallen: “Wir sind das Volk”!!! Op 9 nov.1989 viel de Berlijnse muur.

Vervolgens lopen we - op verzoek in een wat rustiger tempo - door de winkelpassage van Specks Hof (een fors gebouw tegenover de kerk). Sommige oudere grote blokken, aanvankelijk in de 19e eeuw gebouwd voor de Mustermesse (de beurs), herbergen nu winkels, bedrijven en woningen. (In de DDR-tijd groeide de Mustermesse uit tot de etalage van de DDR, waar ook zakenlui uit het westen voor inkopen kwamen. Na de Wende verdween deze functie abrupt. Het beurswezen schakelde over op vakbeurzen en er kwam een veel moderner beursterrein in het noorden van Leipzig).

Typisch voor Leipzig is dat de bovengenoemde blokken vaak doorsneden worden door passages, soms bijna zo groot als in Den Haag of Brussel. We komen dan bij de Markt met het Alte Rathaus, nu historisch stadsmuseum. De rondleiding eindigt tenslotte bij de Thomaskirche.

Dit is de kerk waar Johann Sebastian Bach (1685-1750) dirigeerde, speelde, muziekles gaf en week na week componeerde. Deze kerk had echter een al veel oudere muzikale traditie: al in 1212 werd het Thomanerchor opgericht, en dit koor geldt als het oudste koor van Duitsland. Het zingt wekelijks in de Thomaskirche en wordt op hoogtijdagen begeleid door leden van het Gewandhausorkest.

Het kerkgebouw zelf is laat gotisch, uit het einde van de 15e eeuw. Het was een tijd kloosterkerk van het Sint-Thomasklooster, wat de aanwezigheid van het koor verklaart. In dit koor bevindt zich het graf van Bach (na enige omzwervingen). De Thomaskirche is zo’n beetje zijn monument geworden. Hiermee nemen wij afscheid van onze gids.

We zijn nu vrij, moeten om 3 uur vanmiddag weer bij de bus zijn. Het is inmiddels vrij warm geworden, iedereen gaat op zoek naar verkoeling. Een bezoek aan beide kerken komt dus als geroepen: koelte, en even kunnen gaan zitten. M.n. het interieur van de Nikolaikirche is verrassend, de zuilen met Egyptische kapitelen, uitlopend in een soort lichtgroene palmtakken, de bijna witte kerkbanken, dan de vrij fragiele preekstoel, en vervolgens het opvallend brede orgel, ook allemaal licht van kleur. Heel bizonder.

We zoeken hierna een lunchplek in de schaduw, gaan vervolgens nog wat winkelen, en dan is het tijd om de bus weer op te zoeken. Die brengt ons veilig terug in Dresden.

‘s Avonds na het eten wordt het koffer pakken en nog even een wandelingetje of een drankje (‘t is buiten nog steeds warm). We gaan een kort nachtje tegemoet, om kwart over 5 gaat morgenochtend de wekker!

Do. 5 juli: 10 voor 6 moeten de koffers de bus in, 6 uur is het ontbijt en kwart voor 7 vertrekken we naar Nederland. Dit lukt allemaal. De terugreis verloopt wel wat minder soepel: er zijn omleidingen vanwege wegwerkzaamheden, we moeten af en toe gebruik maken van 2-baans wegen, er duikt niet tijdig een lunchplek op.

Al met al arriveren we tegen 7 uur ‘s avonds in Montfoort voor het afscheidsdiner. Hier nemen wij afscheid van Jacqueline (met voor haar een envelop plus blijk van waardering).

Een collega van haar brengt ons daarna naar Voorschoten. Omstreeks half 10 zijn we terug op het van der Haarplein.

Het was een fijne reis met prachtig weer, veel mooie indrukken opgedaan. Met hartelijke dank aan de leiding.

 

 

 

© 2012-2018 Vereniging Ouderenbelang Voorschoten | Privacyverklaring | Site door Compleet IT